Article

'ਜਲ ਹੀ ਜੀਵਨ' - ਜਸਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਸੰਘਾ

March 12, 2018 02:17 PM
General

ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਹੋਂਦ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਜੀਵਨ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੈ।  ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਤਾਂ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਪਾਣੀ ਕਾਰਨ ਹੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜੀਵਨ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਹੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਾਲਾ ਗ੍ਰਹਿ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਿਥੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਮਾਂ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਥੇ ਹੀ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਵੀ 'ਪਿਤਾ' ਦਾ ਦਰਜਾ ਦੇ ਕੇ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
'ਪਵਣੁ ਗੁਰੂ ਪਾਣੀ ਪਿਤਾ
ਮਾਤਾ ਧਰਤਿ ਮਹਤੁ।'
ਪਾਣੀ ਦੇ ਇਸ ਮਹੱਤਵ ਕਾਰਨ ਹੀ ਹਰ ਸਾਲ 22 ਮਾਰਚ  ਦਾ ਦਿਨ 'ਵਿਸ਼ਵ ਜਲ ਦਿਵਸ' ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਸਾਫ-ਸੁਥਰਾ ਪਾਣੀ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਦੇ ਰੀਓ ਡੀ ਜਨੇਰੀਓ ਵਿੱਚ ਸਾਲ 1992 ਵਿੱਚ ਹੋਏ ਇਕ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਜਲ ਦਿਵਸ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਪਹਿਲ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਗਾਤਾਰ ਹਰ ਸਾਲ 22 ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਜਲ ਦਿਵਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਧਰਤੀ ਦਾ 70% ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਿੱਸਾ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਲੱਗਭੱਗ 97.5% ਪਾਣੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਖਾਰਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਲੱਗਭੱਗ 1.5% ਪਾਣੀ ਬਰਫ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਲੱਗਭੱਗ 1% ਤਾਜ਼ਾ ਪਾਣੀ ਨਦੀਆਂ, ਝੀਲਾਂ, ਤਲਾਬਾਂ ਤੇ ਝਰਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਜੋ ਪੀਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ। ਇਸ 1% ਪਾਣੀ ਦਾ 60ਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਖੇਤੀ ਅਤੇ ਕਾਰਖਾਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। 40% ਹਿੱਸਾ ਪੀਣ ਲਈ, ਭੋਜਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ, ਨਹਾਉਣ ਲਈ ਅਤੇ ਸਾਫ-ਸਫਾਈ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮਨੁੱਖ, ਪਸ਼ੂ-ਪੰਛੀ ਸਭ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦਾ ਰਹਿਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ, ਪਰ ਅਸੀਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਬੇਵਕੂਫੀ ਕਾਰਨ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਨਦੀਆਂ, ਤਲਾਬਾਂ ਵਿੱਚ ਗੰਦਗੀ ਸੁੱਟ ਪੀਣਯੋਗ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਖੁਦ ਸੱਦਾ ਦੇ ਰੇਹ ਹਾਂ। ਮਨੁੱਖ ਦੁਆਰਾ ਪਾਣੀ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਰਹੀ ਹੈ।
ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਹੋਂਦ ਲਈ ਪਾਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸਾਡਾ ਫਰਜ਼ ਬਣਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਰੋਕੀਏ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾਈਏ।
'ਪਾਣੀ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅਨਮੋਲ ਰਤਨ,
ਇਸ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਕਰੋ ਯਤਨ।'
                                        - ਜਸਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਸੰਘਾ
                                        ਪਿੰਡ- ਤਨੂੰਲੀ
                                         ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ

Have something to say? Post your comment